De familiebank: Kent u de voordelen van geld lenen aan uw kinderen al?

Uw kind is starter en wil graag een eerste woning kopen? In de huidige markt is het niet meer vanzelfsprekend dat starters hiervoor de benodigde financiële middelen kunnen aantrekken. Het oprichten van een familiebank kan hiervoor een oplossing zijn. U kunt uw kinderen namelijk helpen door hen geld te lenen, maar wist u dat u door de daarmee samenhangende belastingvoordelen ook uzelf kunt helpen?

Hoe wordt een familiebank opgericht?

Het oprichten van een familiebank is simpel. Op het moment dat u als ouder geld leent aan uw kind, wordt er automatisch een familiebank opgericht. U hoeft hiervoor geen extra stappen te ondernemen. Wél is het natuurlijk verstandig om een dergelijke lening goed en duidelijk op papier vast te laten leggen. Zo voorkomt u op een later moment problemen met uw kind of bijvoorbeeld met de Belastingdienst.

Voor een eigen woning geld lenen?

Wanneer uw kind geld van u leent voor de aankoop, verbouwing of verbetering van een eerste eigen woning, dan is de rente die u ontvangt onbelast. De heffing van Box III wijzigt voor u als uitlener verder niet. Immers, waar eerst sprake was van spaargeld komt nu een vordering in de plaats. In beide gevallen is hierover tot 1 januari 2017 1,2% vermogensrendementsheffing verschuldigd. Wees u er in dat kader van bewust dat, conform het belastingvoorstel 2017, met ingang van 1 januari 2017 de belasting in Box III voor kleinere vermogens naar beneden wordt gebracht, terwijl voor grotere vermogens de belasting in Box III gaat stijgen.

Voor uw kind geldt dat de rente die hij of zij betaalt in voornoemd geval aftrekbaar is als hypotheekrente in Box I. Uw kind krijgt in dat geval dus een gedeelte van de betaalde rente weer terug van de Belastingdienst. Hoe hoger de rente van een familiebanklening, hoe meer rente uw kind kan aftrekken in zijn aangifte inkomstenbelasting. Het voordeel van een familiebanklening wordt dan ook groter naarmate de rente hoger is. Aangezien het voor de meeste ouders niet de bedoeling zal zijn om ten koste van hun kinderen een hoge rente te ontvangen, kunnen ouders er vervolgens voor kiezen om (bijvoorbeeld) jaarlijks een bedrag aan de kinderen (terug) te schenken. Houdt daarbij wel rekening met het maximale bedrag dat jaarlijks vrij van schenkbelasting mag worden geschonken en zorg ervoor dat zowel de rente als de eventuele schenkingen  daadwerkelijk over en weer worden overgemaakt, anders kan de Belastingdienst de renteaftrek weigeren. Let er ook op dat de rente door starters op de woningmarkt alléén mag worden afgetrokken als de lening ook daadwerkelijk wordt afgelost. Tenslotte dient de familiebanklening uiteraard wel te voldoen aan alle fiscale vereisten om in aanmerking te komen voor voornoemde belastingvoordelen .

Wat zijn de richtlijnen voor de te rekenen rente?

De rente is alleen aftrekbaar als deze 'zakelijk' is. Uit de rechtspraak volgt dat een zakelijke rente een rente betreft die maximaal 25% afwijkt van de geldende bankrente. U dient daarbij rekening te houden met de afgesproken rentevaste periode en de risicoklasse waarin de lening valt. Om de zakelijkheid van de gekozen rente in een later stadium te kunnen bewijzen aan de Belastingdienst, is het aan te raden om op het moment dat de lening wordt afgesloten een uitdraai te maken van het actuele renteoverzicht van een bank.

Wanneer een woning níet als onderpand dient voor de familiebanklening, mag aansluiting worden gezocht bij de rente die een bank rekent voor een persoonlijke lening. Dan bent u dus niet gebonden aan de huidige lage hypotheekrentetarieven. Een hogere of lagere rente kán ook zakelijk zijn, maar zorg dan wel dat u altijd de reden voor deze hogere of lagere rente in de geldleningsovereenkomst laat vastleggen, zulks voor het geval dat de Belastingdienst hier in de toekomst vragen over zou gaan stellen.

Het is niet aan te raden om een lage of zelfs geen rente in de overeenkomst op te nemen. Niet alleen loopt uw kind in dat geval renteaftrek mis, de Belastingdienst kan deze niet-gerekende rente ook beschouwen als een schenking aan uw kind en schenkbelasting heffen.

Glijclausule

De rente toch verkeerd ingeschat? Met een zogeheten glijclausule kan het rentepercentage met terugwerkende kracht worden aangepast in het geval dat de Belastingdienst de renteaftrek anders niet accepteert. Zo kan worden voorkomen dat de rente in zijn geheel vervalt als de rechter de rente niet marktconform acht. Met het opnemen van een glijclausule is enkel het deel van de rente dat boven de zakelijke rente uitkomt niet aftrekbaar. Let wel, de glijclausule biedt alleen bescherming in gevallen waarin je als 'redelijk denkend mens' tot dat rentepercentage zou zijn gekomen. 

De familiebank goed regelen: Laat uw lening vastleggen in een geldleningsovereenkomst!

Om op latere momenten conflicten met uw kind, tussen uw kinderen onderling of met de Belastingdienst te voorkomen, is het sterk aan te raden om een familiebanklening te laten vastleggen in een schriftelijke overeenkomst. Marks Wachters bedrijfsjuristen kan voor u een geldleningsovereenkomst opstellen, waarin alle voorwaarden van de door u verstrekte lening duidelijk kunnen worden vastgelegd.

Welke zaken dienen in dat geval bij overeenkomst worden vastgelegd? In ieder geval de hoofdsom, de wijze waarop de lening zal worden terugbetaald, de looptijd, de duur van de rentevaste periode en de rente van de lening. Optioneel kunnen uiteraard nog veel meer zaken worden vastgelegd. Wilt u bijvoorbeeld dat de lening direct opeisbaar wordt wanneer uw kind zijn of haar huis verkoopt of wanneer de rente of aflossingen herhaaldelijk te laat worden betaald? Het is ook verstandig om in de lening te laten opnemen dat de lening in ieder geval moet worden afgelost bij het overlijden van de langstlevende ouder, omdat de broers en zussen anders erfbelasting dienen te betalen over het deel van de vordering dat zij erven.
Uiteraard kan de geldleningsovereenkomst voor u geheel op maat worden opgesteld door onze bedrijfsjuristen.

Behalve voor het kopen van een eigen woning kan een familiebanklening overigens ook voor andere doeleinden worden aangewend, zoals het opstarten van een eigen bedrijf. Daarvoor gelden weer andere fiscale regels. Ook daarover kunnen onze bedrijfsjuristen u uiteraard meer vertellen.

Oversluiten lening van bank naar familiebank

Denkt u ook eens aan de mogelijkheid om een lening die uw kind al bij de bank heeft lopen, over te sluiten naar de familiebank. Controleer dan wel even bij de bank welk gedeelte van de lening mag worden overgesloten zonder boeterente.


Ook een familiebank oprichten?

Bij Marks Wachter bedrijfsjuristen zijn wij u graag van dienst bij het opstellen van een geldleningsovereenkomst. Maak een afspraak met één van onze bedrijfsjuristen voor een vrijblijvend gesprek, indien u meer wilt weten over deze constructie of advies wenst over het oprichten van een familiebank en het sluiten van de bijbehorende geldleningsovereenkomsten.
 

Wilt u als ouder(s) een hypotheekrecht koppelen aan de lening, dan kunnen onze collega's van Marks Wachters notarissen u daarmee van dienst zijn.

Familiebank oprichten